Klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens

Een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) doet u via het online klachtenformulier op de website van de AP, maar de wet verwacht dat u eerst zelf bij de betrokken organisatie aan de bel trekt. Het recht om een klacht in te dienen staat in art. 77 AVG: iedere betrokkene mag klagen bij een toezichthouder als hij vindt dat een organisatie zijn persoonsgegevens in strijd met de AVG verwerkt. In dit artikel leest u precies wanneer en hoe u een klacht indient, wat de AP ermee doet, en welke alternatieven — zoals de rechter of een schadevergoeding onder art. 82 AVG — er nog zijn. De keerzijde is even relevant voor organisaties: elke klacht is een potentiële aanleiding voor een AP-onderzoek.

Key Takeaways

• Art. 77 AVG geeft iedere betrokkene het recht een klacht in te dienen bij de AP over een vermeende schending van de AVG.
• Klaag eerst bij de organisatie zelf — de AP verwacht dat en behandelt klachten anders wanneer die stap is overgeslagen.
• De AP ontvangt tienduizenden klachten per jaar en prioriteert; niet elke klacht leidt tot een onderzoek of sanctie.
• Naast de AP kunt u naar de rechter en een schadevergoeding vorderen onder art. 82 AVG.
• Voor organisaties geldt: een goed afgehandeld verzoek voorkomt de meeste klachten.

Wanneer u een klacht kunt indienen

U kunt een klacht indienen bij de AP als een organisatie uw persoonsgegevens verwerkt op een manier die volgens u in strijd is met de AVG. Denkbare situaties:

• Een organisatie reageert niet (of te laat) op uw inzageverzoek of op uw verzoek tot verwijdering.
• U ontvangt ongevraagde direct marketing zonder geldige grondslag.
• Uw gegevens zijn gelekt en u bent daarover niet geïnformeerd terwijl dat wel had gemoeten.
• Een organisatie vraagt structureel meer gegevens dan nodig, of bewaart die te lang.

Art. 77 AVG maakt geen onderscheid naar de ernst: iedere betrokkene mag klagen. Wel geldt in de Nederlandse praktijk dat de AP een klacht serieuzer oppakt wanneer u eerst zelf de organisatie hebt aangesproken en dat kunt aantonen.

Stap 1: klaag eerst bij de organisatie zelf

De AVG geeft u rechten die u rechtstreeks bij de verwerkingsverantwoordelijke uitoefent. Dien uw verzoek of klacht daarom eerst schriftelijk in bij de organisatie zelf — bij voorkeur bij de functionaris voor gegevensbescherming (FG) als die er is. Geef de organisatie een redelijke termijn (in beginsel één maand voor verzoeken over uw rechten).

Bewaar alle correspondentie. Reageert de organisatie niet, wijst zij uw verzoek ongegrond af, of blijft de verwerking na uw bezwaar doorgaan? Dan hebt u een sterk dossier voor de volgende stap. Organisaties die willen weten hoe zij zo’n verzoek correct afhandelen, vinden een leidraad in onze gids over het beantwoorden van een inzageverzoek.

Stap 2: het klachtenformulier van de AP

Komt u er met de organisatie niet uit, dan dient u een klacht in via het klachtenformulier op de website van de AP. Zorg dat u de kern helder maakt:

Onderdeel	Wat de AP wil weten
Wie	Welke organisatie het betreft
Wat	Welke verwerking of gedraging het probleem is
Wanneer	De relevante data en het verloop
Eigen stappen	Dat u de organisatie zelf hebt benaderd
Bewijs	Correspondentie, screenshots, brieven

Een concrete, gedocumenteerde klacht maakt meer kans op behandeling dan een algemene onvrede. De AP kan u vragen om aanvullende informatie voordat zij een besluit neemt.

Wat de AP met uw klacht doet

Hier ontstaat vaak teleurstelling. De AP ontvangt tienduizenden klachten per jaar en heeft beperkte capaciteit. Zij is niet verplicht elke klacht individueel te onderzoeken of te beboeten. In de praktijk gebeurt een van de volgende dingen:

• De AP bemiddelt of stuurt de klacht door naar de organisatie.
• De AP bundelt signalen en gebruikt ze om een focusonderzoek of sectoronderzoek te starten.
• De AP seponeert de klacht als er onvoldoende grond of prioriteit is.
• Bij een structurele of ernstige schending kan een onderzoek volgen, met uiteindelijk een sanctie.

De AP publiceert haar handhavingsprioriteiten; klachten die binnen die focusgebieden vallen, maken meer kans. Een overzicht van waar de AP daadwerkelijk optreedt, staat in onze analyse van de AP-boetes van 2025. Wat de rol en bevoegdheden van de toezichthouder precies zijn, leest u in onze gids over de Autoriteit Persoonsgegevens als toezichthouder.

Stap 3: de rechter en schadevergoeding

Een klacht bij de AP is niet uw enige route. Art. 79 AVG geeft u het recht om rechtstreeks naar de rechter te stappen tegen een organisatie, los van een AP-procedure. En art. 82 AVG geeft recht op schadevergoeding — óók voor immateriële schade — als u door een AVG-schending schade hebt geleden.

De Nederlandse rechtspraak kent inmiddels toewijzingen van (bescheiden) immateriële schadevergoedingen bij aantoonbare schendingen, al is de lat hoog: u moet concrete schade aannemelijk maken, niet slechts ongenoegen. Voor structurele of collectieve problemen bestaat daarnaast de route van een massaschadeclaim.

Grensoverschrijdende klachten

Verwerkt een organisatie uw gegevens vanuit meerdere EU-landen, dan geldt het één-loket-mechanisme (one-stop-shop) van de AVG. U kunt uw klacht altijd bij de AP indienen — óók als de hoofdvestiging van de organisatie in een ander land ligt. De AP fungeert dan als uw ingang en stemt af met de leidende toezichthouder in het land van vestiging. Dat verklaart waarom grote zaken tegen bijvoorbeeld techplatforms vaak door de Ierse toezichthouder worden geleid, terwijl u in Nederland kunt klagen. De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en de EDPB coördineren de samenwerking tussen de nationale autoriteiten en publiceren richtsnoeren over hoe zulke grensoverschrijdende klachten worden behandeld. Reken bij dit type klacht op een langere doorlooptijd, omdat meerdere toezichthouders betrokken zijn.

Voor organisaties: klachten voorkomen

Vanuit het perspectief van een organisatie is dit artikel een waarschuwing. Elke klacht is een mogelijke trigger voor toezicht. De meeste klachten ontstaan door een handvol oorzaken: verzoeken die niet of te laat worden beantwoord, onduidelijke privacyinformatie, en marketing zonder grondslag.

De beste preventie is een strak proces voor betrokkenenrechten en een correcte grondslagenadministratie. Een compliancetool zoals Legiscope helpt om verzoeken, termijnen en grondslagen gestructureerd bij te houden, zodat een klacht niet ontstaat uit een gemiste deadline. Wilt u weten hoe een organisatie zich voorbereidt als de AP toch aanklopt? Lees dan onze gids over het voorbereiden op een AP-controle.

FAQ

Moet ik eerst bij de organisatie klagen voordat ik naar de AP ga?

Juridisch is het geen absolute voorwaarde onder art. 77 AVG, maar in de praktijk verwacht de AP het wel. Zij behandelt een klacht serieuzer wanneer u kunt aantonen dat u de organisatie eerst zelf hebt benaderd en er niet uitkwam. Bewaar daarom altijd uw correspondentie.

Wat kost het om een klacht in te dienen bij de AP?

Niets. Het indienen van een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens is kosteloos. Ook een gang naar de rechter onder art. 79 AVG kan, maar daarvoor gelden wél griffierechten en eventueel advocaatkosten.

Krijg ik altijd een inhoudelijke reactie van de AP?

Niet gegarandeerd. De AP ontvangt tienduizenden klachten per jaar en prioriteert op basis van ernst, structureel karakter en haar handhavingsagenda. Uw klacht kan worden gebundeld, doorgestuurd of geseponeerd zonder individueel onderzoek.

Kan ik een schadevergoeding krijgen voor een AVG-schending?

Ja, art. 82 AVG geeft recht op vergoeding van materiële én immateriële schade. De Nederlandse rechter kent zulke vergoedingen toe, maar u moet concrete schade aannemelijk maken. Enkel ongenoegen of een theoretische schending is doorgaans onvoldoende.

Binnen welke termijn moet de organisatie op mijn verzoek reageren?

In beginsel binnen één maand na ontvangst van uw verzoek over uw rechten. Bij complexe of talrijke verzoeken mag de organisatie die termijn met twee maanden verlengen, mits zij u daarover binnen de eerste maand informeert. Blijft een reactie uit, dan is dat een sterke grond voor een klacht.

Conclusie

Een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens is uw recht onder art. 77 AVG, maar het werkt het beste als sluitstuk van een gedocumenteerd traject: klaag eerst bij de organisatie, verzamel bewijs, en dien dan een concrete klacht in via het AP-klachtenformulier. Reken niet op een individueel onderzoek — de AP prioriteert. Naast de toezichthouder staan de rechter en een schadevergoeding onder art. 82 AVG open. Voor organisaties is de les even scherp: een strak proces voor betrokkenenrechten is de goedkoopste manier om klachten — en het toezicht dat eruit kan volgen — te voorkomen.