In één zin. Het recht op vergetelheid uit AVG artikel 17 verplicht verantwoordelijken om persoonsgegevens te wissen op zes specifieke gronden — maar het is geen absoluut recht, en de uitzonderingen (vrijheid van meningsuiting, wettelijke bewaarplichten, openbaar belang) bepalen vaak de uitkomst.
Belangrijkste punten
- Zes wissingsgronden in art. 17 lid 1.
- Vijf uitzonderingen in art. 17 lid 3.
- Reactietermijn één maand (verlengbaar met 2 maanden).
- Google Spain (2014) als basis, geconsolideerd in AVG.
- Doorgevingsplicht aan andere ontvangers (art. 19).
- AP-handhaving: BKR-zaak 830 K EUR (2020) — wissingsgrond ouderen.
1. Wettelijke grondslag
Artikel 17 lid 1 AVG (EUR-Lex): betrokkene heeft recht op wissing van persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging. Art. 17 lid 2: doorgevingsplicht. Art. 17 lid 3: vijf uitzonderingen. UAVG voegt geen aanvullende bepalingen toe — directe werking AVG.
Historisch fundament: Google Spain v AEPD (HvJ EU C-131/12, 13 mei 2014) — basis voor recht ook tegenover zoekmachines.
2. Zes wissingsgronden (art. 17 lid 1)
- a) Doel vervallen: gegevens niet meer nodig voor oorspronkelijk doel.
- b) Toestemming ingetrokken en geen andere grondslag aanwezig.
- c) Bezwaar gemaakt (art. 21) en geen dwingende gerechtvaardigde gronden.
- d) Onrechtmatige verwerking: gegevens zonder geldige grondslag verwerkt.
- e) Wettelijke verplichting tot wissing.
- f) Kindergegevens verzameld op grond toestemming (art. 8 informatiemaatschappij).
3. Vijf uitzonderingen (art. 17 lid 3)
- a) Vrijheid van meningsuiting en informatie (pers, archieven).
- b) Wettelijke verplichting tot bewaren (fiscaal, Wwft).
- c) Openbaar belang volksgezondheid (art. 9 lid 2 sub h/i).
- d) Archivering openbaar belang, wetenschappelijk/historisch onderzoek, statistische doeleinden.
- e) Instelling, uitoefening, verdediging rechtsvorderingen.
Verantwoordelijke moet onderbouwen waarom uitzondering geldt.
4. Reactietermijn en procedure
Art. 12 AVG:
- Reactie binnen één maand na ontvangst verzoek.
- Verlengen met twee maanden bij complexiteit (motivering).
- Schriftelijke bevestiging aan betrokkene.
- Indien afwijzing: motivering + verwijzing klachtrecht AP + bezwaarmogelijkheid.
Geen kosten in beginsel (art. 12 lid 5). Bij kennelijk ongegrond/buitensporig: redelijke vergoeding of weigering, bewijslast bij verantwoordelijke.
5. Identiteitsverificatie
Art. 12 lid 6: bij redelijke twijfel over identiteit, aanvullende informatie vragen. Praktisch:
- Verzoek vanuit geregistreerd accountadres: doorgaans voldoende.
- Anders: kopie ID met afdek-instructie (BSN, foto-techniek).
- Geen onnodige drempels (BKR-boete 2020).
6. Doorgevingsplicht (art. 17 lid 2)
Indien gegevens openbaar gemaakt: verantwoordelijke neemt redelijke maatregelen, rekening houdend met beschikbare technologie en kosten, om andere ontvangers te informeren over wissingsverzoek. Praktisch: API-meldingen aan partners, opname in suppressielijst, melding aan ontvangers in register.
7. Specifieke contexten
| Context | Bijzonderheden |
|---|---|
| Zoekmachines | Google Spain — verwijderen uit zoekresultaten bij verouderde, niet-relevante info |
| Sociale media | Wissen account = wissen alle data, niet alleen profiel |
| Werkgevers | Fiscale bewaarplichten (7 jaar) overschrijven recht |
| Banken | Wwft (5 jaar na einde) en BKR (5 jaar na aflossing) |
| Zorg | Wgbo bewaartermijn 20 jaar |
| Marketing | Bezwaar (art. 21) is sterkere route |
| Strafrecht | UAVG art. 32 + Wjsg specifiek regime |
8. BKR-zaak 830 K EUR (2020)
AP-boete BKR voor onnodig moeilijk maken van inzage en wissing. BKR rekende kosten, vereiste persoonlijk bezoek of postidentificatie, en weigerde online verzoeken. AP: verantwoordelijke moet rechten faciliteren, niet ontmoedigen. BKR moest procedure herzien — sinds 2021 gratis online inzage en verwijderverzoek.
9. Strijd met vrijheid van meningsuiting
Bekendste botsing: persoon wil oude perspublicatie verwijderd. EHRM en HvJ EU-jurisprudentie weegt af:
- Aard informatie (privé/publiek figuur).
- Tijdsverloop.
- Maatschappelijk belang.
- Schade voor betrokkene.
Voor publieke figuren in publieke functie: doorgaans geen wissing. Voor private personen na lange tijd: vaker wel.
10. Recht op vergetelheid bij zoekmachines
Google Spain (2014) en latere arresten (GC v CNIL 2019, NT1 NT2 2018):
- Zoekmachine is verantwoordelijke voor verwerking via zoekresultaten.
- Recht beperkt tot EU-versies search (geen wereldwijde delisting).
- Per-link beoordeling (niet hele website).
- Niet absoluut — afwegen tegen publieksbelang.
Praktisch: Google Removal Request Form. De Autoriteit Persoonsgegevens, CNIL en andere DPA’s zien toe op consistente toepassing.
11. Anonimisering als alternatief
Wanneer wissing technisch lastig of strijdig met andere verplichtingen, kan anonimisering oplossing zijn. Vereisten:
- Onomkeerbaar (geen sleutel achterhouden = pseudonimisering, geen anonimisering).
- Singling-out, linkability, inference: alle drie onmogelijk maken (EDPB-criteria).
- Documenteer methode en restrisico.
Anoniem maken telt formeel niet als verwerking — gegevens vallen buiten AVG.
12. CJEU rechtspraak art. 17
- Google Spain (C-131/12, 2014): fundament — verouderde info zoekresultaten weghalen.
- GC v CNIL (C-507/17, 2019): delisting geldt voor EU-versies, niet wereldwijd.
- NT1 NT2 v Google UK High Court (2018): per-link beoordeling, strafrechtelijk verleden context-afhankelijk.
- TU and RE v Google (C-460/20, 2022): bewijslast bij betrokkene voor onjuistheid claim.
- SCHUFA (C-26/22, december 2023): kredietregistratie na faillissement-restschuldsanering moet verwijderd worden wanneer wettelijk register al gewist is.
SCHUFA-uitspraak heeft directe gevolgen voor BKR: bij gerechtelijke schuldsanering met kwijtschelding moet BKR registratie eerder verwijderen. AP heeft hier handhavingstoezicht aangekondigd 2026. Zie ook AVG Art. 5 beginselen.
13. Praktisch verwerkingsproces
Betrokkenen dienen vaak eerst een inzageverzoek onder artikel 15 in om te zien welke gegevens er zijn, en vragen daarna wissing.
- Verzoek ontvangen (e-mail, formulier, brief).
- Identiteit verifieren binnen 48 uur.
- Verzoek beoordelen tegen art. 17 lid 1 + 3.
- Indien wissen: alle systemen identificeren via register.
- Wissen + bevestigen aan betrokkene.
- Doorgeven aan ontvangers (art. 17 lid 2).
- Suppressielijst aanleggen (opdat geen herregistratie).
- Documenteren in verzoek-register.
- Indien weigering: motiveren + klachtrecht.
- KPI: gemiddelde afhandelduur < 2 weken.
FAQ
Heb ik altijd recht op vergetelheid?
Nee. Wissingsgronden in art. 17 lid 1 moeten van toepassing zijn EN geen uitzondering art. 17 lid 3 mag gelden. Wettelijke bewaarplichten, persvrijheid en gerechtelijke procedures overstijgen vaak het verwijderverzoek.
Hoe lang heeft een organisatie om te reageren?
Eén maand. Bij complexiteit verlengbaar tot drie maanden met motivering. Geen reactie binnen termijn = overtreding art. 12 AVG, klachtrecht bij AP.
Kan ik Google laten verwijderen?
Ja, via Google Removal Request Form op grond van Google Spain. Google beoordeelt per link. Afwijzing kan worden voorgelegd aan AP of rechter. Wissing geldt voor EU-versies van Google search.
Wat als ik mijn account verwijder bij Facebook?
Account verwijderen = wissingsverzoek. Facebook moet alle gegevens verwijderen tenzij uitzondering geldt. Backup-retentie maximaal 90 dagen volgens Meta-praktijk. Volledige verwijdering bevestigd via privacy dashboard.
Mag een bank mijn kredietregistratie laten staan?
BKR-registratie 5 jaar na aflossing of einde achterstand op grond van wettelijke kredietregistratie. Niet eerder wissen. Na deze termijn vervalt grond en moet wissing volgen — anders BKR-precedent (830 K EUR boete). SCHUFA-arrest (HvJ EU 2023) verkort termijn bij schuldsanering.
Geldt het recht ook voor backup-systemen?
Ja, wissen moet ook in backups doorwerken. EDPB Guidelines aanvaarden vertraging door retentietermijnen (typisch 30-90 dagen) mits backup wordt afgeschermd voor verdere verwerking en termijn is gedocumenteerd. Bij restore mag verwijderde data niet teruggehaald worden — proces vereist documentatie. Zie AVG Art. 32 beveiliging voor backup-eisen.
Wat doet AP bij geweigerde wissingsverzoeken?
AP beoordeelt klachten betrokkenen. Bij ongegronde weigering: aanwijzing tot wissen + boete. AP-handhaving 2025: kleine handhaving op individuele verzoeken, prioriteit op systematische obstructie. BKR (830 K EUR), Bouwinvest (525 K EUR) zijn voorbeelden van systematische tekortkomingen. Voor AP boetes 2025 overzicht.
Wat is het verschil met recht op bezwaar?
Art. 17 (vergetelheid) gaat over wissing wegens grondslagverval. Art. 21 (bezwaar) gaat over stoppen van toekomstige verwerking. Voor marketing is het bezwaarrecht bij direct marketing de sterkere route (onvoorwaardelijk, leidt automatisch tot stop). Voor algemene verwijdering uit database: art. 17. Combinatie mogelijk: bezwaar + wissingsverzoek voor maximale effectiviteit.
Zie ook: het recht op dataportabiliteit en het recht op rectificatie.
Legiscope automates this for you
Stop doing compliance manually. Legiscope's AI handles ROPA creation, DPA audits, and gap analysis — in minutes, not weeks.
Start free trial